لطفا صبر کنید ...

7.jpg

پیچ خوردگی مچ پا و پارگی رباط مچ پا  از شایع‌ترین انواع آسیب‌های وارده به مچ پا می‌باشد. روزانه تقریباً مچ پای ۲۵ هزار نفر پیچ می‌خورد،  این آسیب می‌تواند در هنگام پیاده‌روی در خیابان، قدم زدن در خانه یا در حال انجام تمرین‌های ورزشی و فعالیت‌های تناسب اندام رخ دهد.

  • افتادن از لبه‌ی پیاده‌رو یا مکانی دیگر
  • پیچ خوردن یا تاب خوردن مچ پا در هنگام پیاده‌روی یا دویدن
  • فرود آمدن پس از پریدن درحالی که زاویه مچ پا اشتباه باشد
  • پیچ خوردن یا تاب خوردن مچ پا به دلیل پوشیدن کفش پاشنه بلند

موارد فوق نشان می‌دهد که چقدر راحت مچ پای افراد در هنگام انجام فعالیت‌های منظم و روزانه پیچ می‌خورد.

پیچ خوردگی مچ پا چیست؟

پیچ خوردگی مچ پا عارضه ای است که در آن بافت نرم و رباط‌های مچ پا دچار آسیب  دیدگی و پارگی می‌شوندو باعث  درد مچ پا می باشد. رباط، باند قدرتمندی از بافت همبند است که استخوان ها را به یکدیگر متصل می‌کند.

به طور کلی، رباط جانبی از چرخش شدید پا و مچ پا  به داخل جلوگیری می‌کند. وقتی حرکت چرخشی شدید و فراتر ازحد تحمل رباط باشد، رباط دچار پارگی می‌شود. به این وضعیت پیچ خوردگی مچ پا گفته می‌شود و شدت آن می‌تواند در حد پارگی جزئی و خفیفی که منجر به درد اندک می‌شود تا پارگی کامل که منجر به درد مچ پا و ناتوانی قابل توجه می‌شود، باشد.

 

 

انواع پیچ خوردگی مچ پا

 

پیچ خوردگی یا دررفتگی مچ پا از نظر شدت آسیب به سه درجه به شرح زیر تقسیم‌بندی می‌شود:

  • پیچ خوردگی درجه 1: در این نوع پیچ خوردگی مچ پا تعداد اندکی از فیبرهای رباط پاره می‌شود و در نتیجه بیمار درد کمی احساس می کند که فعالیت‌هایش را مختل نمی‌سازد و همچنان عملکردی 100% دارد.
  • پیچ خوردگی درجه 2: تعداد قابل ملاحظه‌ای از فیبرهای رباط پاره می‌شود و به تبع آن، عملکرد بیمار تا حدی کاهش می‌یابد و مفصل نیز تاحدی دچار ناپایداری می‌شود.
  • پیچ خوردگی درجه 3: تمام فیبرهای رباط خارجی پاره می‌شود و در اثر آن پارگی کامل، بیمار تقریباً ناتوان می‌شود و مفصل نیز دچار ناپایداری قابل توجه می‌شود.

اکثر موارد پیچ خوردگی مچ پا از نوع درجه 2 است.

 

علت پیچ خوردگی مچ پا

 

پیچ خوردگی مچ پا عموما در طول فعالیت‌هایی که شامل پریدن یا فعالیت‌هایی که مستلزم تغییر جهت سریع مخصوصا در سطوح نامسطح است، به وجود می‌آید. این مشکل عموما در ورزش‌هایی مثل فوتبال، بسکتبال، والیبال و نتبال به وجود می‌آید. علت پیچ خوردگی مچ پا ترکیبی از چرخش پا به سمت داخل و چرخش پا و مچ پا به پایین در طول ورزش‌های است که در آن پا و مچ پا باید وزن زیادی را تحمل کند. بیمارانی که دچار پیچ خوردگی مکرر مچ پا می شوند، اغلب دچار بی ثباتی مفصل می‌شوند.

 

نشانه‌ها و علائم پیچ‌ خوردگی پا عبارتند از

 

  • درد، خصوصاً هنگامی که وزن بدن را روی مچ پای درگیر قرار می‌دهید. در موارد شدیدتر، درد شدید در زمان آسیب دیدگی بروز می یابد، و در عرض چندین ساعت پس از آسیب دیدگی ممکن است درد در زانو نیز احساس شود.
  • تورم و گاهی کبودی و کو.فتگی
    محدود شدن دامنه حرکت
  • عدم تحمل تمام وزن روی مچ پا؛ بیمار در حین راه رفتن می‌لنگد یا به دلیل درد نمی‌تواند وزن بدن روی پای خود را تحمل کند.
  • شنیدن صدایی شبیه صدای ضربه یا شکستگی یا حالت «تق» در هنگام پیچ خوردگی شدید

 

تشخیص پیچ خوردگی مچ پا

اگر مچ پایتان درد و تورم داشته و احتمال می‌دهید که پیچ‌خورده است، به یک پزشک یا یک فیزیوتراپ مراجعه کنید. در صورت شدید بودن نشانه‌ها و علائمتان، امکان دارد که استخوانی از مچ یا ساق پایتان شکسته باشد. . پزشک برای اطمینان حاصل کردن از عدم شکستگی استخوان مچ پا از تصویربردرای با اشعه ایکس استفاده می‌کند. شکستگی استخوان علائم مشابه ای مانند ورم و درد مچ پا را دارد.

   

 

معاینه فیزیکی ممکن است دردناک باشد زیرا پزشک باید مچ پای بیمار را در جهات مختلف حرکت دهد تا متوجه شود آیا آسیبی به رباط وارد شده است یا خیر. پزشک ام آر ای را تجویز می کند در صورتی که احتمال دهد هر یک موارد زیر در بیمار وجود دارد:

  1. رباط‌ها شدیدا آسیب دیده‌اند
  2. سطح مفصل آسیب دید است
  3. استخوان ترک کوچکی برداشته است یا مشکلات دیگری وجود دارد.

راه ها و روش های درمان‌

گزینه های مختلفی برای درمان پارگی تاندون مچ پا یا پیچ خوردگی آن همراه یا بدون عمل جراحی وجود دارند. گزینه ها بدون عمل جراحی شامل روش های PRICE )حفاظت، استراحت، کمپرس یخ، استفاده از مچ بند  طبی و بالا قرار دادن مچ پا) می باشد. اغلب پیچ خوردگی های درجه 1 با این روش درمان می شوند.

   پیچ خوردگی های درجه 2 نیز با این روش اما در زمان طولانی تری قابل درمان هستند. پزشک همچنین ممکن است به شما استفاده از آتل یا گچ را توصیه کند تا مچ پای شما را ثابت نگه دارد. چنانچه به پیچ خوردگی درجه 3 دچار هستید، ممکن است به استفاده از گچ پا به مدت دو تا سه هفته نیاز داشته باشید. می توان از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی برای کنترل درد و ورم استفاده کرد.
به طور کلی، درمان پیچ خوردگی توسط عمل جراحی به ندرت صورت می گیرد. عمل جراحی گاهی اوقات در صورت آسیب شدید به رباط ها یا زمانی که روش های غیر جراحی موثر واقع نشود، ضروری خواهد بود. جراح ممکن است از روش آرتروسکوپی برای نگاه کردن به داخل مفصل برای تشخیص بخش های شکسته ی استخوان یا غضروف استفاده کند. سپس جراح روش های لازم را به کار می گیرد.

 

فیزیوتراپی

هدف فیزیوتراپی تخصصی برگرداندن شما به فعالیت های  پیش از آسیب‌دیدگی است. بدون برنامه توان‌بخشی کافی و مناسب امکان بروز تشدید مشکلات و مزمن شدن علایم (مانند کاهش دامنه حرکت، درد و تورم مزمن، و ناپایداری مفصل) وجود دارد که می‌توانند عملکرد شما را مختل کند.

متخصص فیزیوتراپی می‌تواند با استفاده از برخی مدالیته‌های خاص درد و ورمتان را کم کرده و سپس با ارائه تمریناتی به بازیابی دامنه حرکت، قدرت، انعطاف‌پذیری و تعادل مچ پایتان کمک کند.
می‌توان با استفاده از تمرینات پایداری و تعادل مجدداً به عضلات مچ پا آموزش داد که در کنار یکدیگر از مفصل مچ پا حمایت کنند. این تمرینات می‌توانند شامل درجات مختلفی از چالش‌های تعادلی، مانند ایستادن روی یک پا، باشند.

مدالیته‌های مورد استفاده برای کاهش درد و ورم

 

  • یخ
  • تحریک الکتریکی (اینترفرنشیال یا گالوانیک با ولتاژ بالا)
  •  اولتراسوند
  •  ماساژ اصطکاکی متقاطع
  •  ارتزهای نرم با گوه خارجی ۵/۰ تا ۳ میلی‌متری، در صورت نیاز برای درمان پیچ‌خوردگی مچ پا.
  •  درمان پیچ خوردگی با لیزر
  • استفاده از عصا
  • استفاده از ارتز
  • بستن مچ پا
  • مچ بند
  • کمپرس سرد یا گرم
  • حرکات ورزشی مخصوص بهبود انعطاف پذیری، استحکام و تعادل
  • آب درمانی
  • اصلاح وضعیت بیومکانیکی
  • از سرگیری تدریجی فعالیت‌های روزمره
  • توصیه در ارتباط با انتخاب کفش مناسب

ورزش و حرکات اصلاحی

متخصصین فیزیوتراپی تجربه بالینی فراوانی در درمان پیچ خوردگی مچ پا و تقویت عضلات پا دارند و تمریناتی جهت درمان و تقویت مچ پایتان به شما ارائه می‌دهند. در صورت داشتن هرگونه نگرانی در این زمینه باید آن را فیزیوتراپ خود در میان بگذارید.

درمان پیچ خوردگی مچ پا با فیزیوتراپی برای تمامی بیماران مبتلا به این مشکل ضروری است، زیرا توانبخشی ناکافی منجر به نتایج نامناسب و افزایش احتمال آسیب دیدگی مجدد می‌شود. فیزیوتراپی باعث تسریع فرآیند درمان می‌شود، نتایج بهینه را تضمین می‌کند و احتمال بروز مجدد پیچ خوردگی را کاهش می‌دهد. اهداف درمان فیزیوتراپی پیچ خوردگی مچ پا به شرح زیر است:

  • محافظت از مفصل، تسکین درد و کنترل التهاب
  • بازیابی کامل دامنه حرکتی
  • استحکام عضلات ساق پا
  • بازیابی تعادل
  • بازیابی فعالیت نرمال

 

فیزیوتراپیست از روش‌های توانبخشی زیر برای درمان پیچ خوردگی مچ پا  استفاده می‌کند:

  • حرکات ورزشی دامنه حرکتی:ورم و درد مچ پا باعث محدود شدن دامنه حرکتی مچ پا می‌شود. فیزیوتراپیست به شما روش انجام حرکات ورزشی ایمن و موثر را برای درمان درد مچ پا و بازیابی کل دامنه حرکتی مچ پا آموزش می‌دهد.
  • حرکات ورزشی مخصوص استحکام عضلات:عضلات مچ به دنبال پیچ خوردگی مچ پا ضعیف می‌شود و باعث بی ثباتی طولانی مدت مفصل و آسیب دیدگی های مجدد می‌شود. فیزیوتراپیست بر اساس شدت آسیب دیدگی، حرکات ورزشی استقامتی مناسب را برایتان تجویر می کند.
  • آموزش تعادل:حرکات ورزشی مخصوص به عضلات شما کمک می‌کند، تا به تغییرات محیط مثل سطوح نامسطح یا متحرک واکنش مناسب نشان دهید. وقتی توانستید بدون درد وزن خود را روی مچ تحمل کنید، فیزیوتراپیست این حرکات ورزشی را تجویز می‌کند تا به شما کمک کند که فعالیت‌های عادی خود را از سر بگیرید.
  • تمرین ساختاری:وقتی بتوانید بدون درد به راحتی پیاده روی کنید، فیزیوتراپیست با افزودن فعالیت‌هایی مثل پیاده روی تند، پرش یا دویدن برنامه درمانی شما را گسترش می‌دهد. این برنامه براساس معاینه مچ پای شما توسط فیزیوتراپیست ، اهداف شما، سطح فعالیت و بهداشت عمومی شما می باشد.
  • آموزش مخصوص فعالیت:بسته به نیازمندی‌های شغلی یا نوع فعالیت ورزشی‌ که انجام می دهید، فیزیوتراپیست برنامه‌ای را با توجه به این موارد و نوع آسیب دیدگی شما طراحی می کند.

ورزش و حرکات اصلاحی

حرکات ورزشی زیر عموما برای درمان پیچ خوردگی مچ پا توصیه می‌شوند. شما باید قبل از شروع این حرکات ورزشی در مورد کارایی آن‌ها برای درمان خود، با فیزیوتراپیست مشورت کنید. عموما این حرکات روزی سه مرتبه باید انجام شوند، البته به شرطی که باعث به وجود آمدن یا تشدید علائم از جمله درد مچ پا نشوند.

فیزیوتراپیست زمان مناسب برای شروع حرکات اصلاحی مقدماتی و سپس حرکات ورزشی متوسط و پیشرفته را تعیین می‌کند. به عنوان یک قاعده کلی، اضافه شدن حرکات ورزشی یا پیشرفت سطح آن‌ها باید وقتی صورت بگیرد که علائم هنگام انجام ورزش ها تشدید نشده باشد.

حرکات کششی

بعضی از حرکات کششی مفید برای بهبود پیچ خوردگی مچ پا به شرح زیر است (به یاد داشته باشید که انجام این تمرینات را فقط با صلاحدید فیزیوتراپیست انجام دهید:

  • بنشینید، مچ پا و پای خود را تا حد امکان بالا بیاورید. این کار را به آرامی تا زمانی که در ماهیچه ساق پای خود احساس کشیدگی کنید، انجام دهید، (مطابق عکسزیر) این وضعیت را 10 ثانیه حفظ کنید (از 1 تا 10 بشمارید). این حرکت ورزشی را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • بنشینید، مچ پای خود را به سمت پایین و به داخل بکشید (مطابق تصویر زیر) این وضعیت را حفظ کنید و از یک تا ده بشمارید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • در حالت نشسته، مچ پای خود را به بالا و به خارج بکشید (مانند عکس پایین). این وضعیت را حفظ کنید و از1 تا 10 بشمارید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

 

  • بنشینید و انگشتان پای خود را به سمت پایین بکشید. این وضعیت را حفظ کنید و از 1 تا 10 بشمارید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

حرکات تقویتی

  • مچ پای خود را مجاورت یک شی ثابت مانند مبل قرار دهید و به سمت پایین و داخل به آن فشار دهید (مطابق تصویر زیر). این وضعیت را حفظ کرده و از 1 تا 10 بشمارید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • مچ پای خود را مجاورت یک شی ثابت مانند مبل قرار دهید و به سمت بالا و خارج فشار دهید (مانند عکس زیر). این وضعیت را حفظ کرده و از 1 تا 10 بشمارید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • بنشینید و یک باند کشی دور پای خود قرار دهید و لبه‌های باند کشی را با دو دست خود بگیرید، تا حد امکان مچ پای خود را به سمت پایین بیاورید (مطابق عکس زیر) و سپس به وضعیت اولیه برگردید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

 

  • بنشینید و باند کشی را به یک شی ثابت ببندید و آن را دور پای خود قرار دهید. پای خود را به سمت پایین قرار دهید سپس مچ پای خود را تا حد امکان به سمت بالا بکشید (مطابق تصویر زیر)، سپس به وضعیت ابتدایی برگردید و این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید.

 

  • بنشینید و یک باند کشی را دور یک شی ببندید و سپس به دور لبه خارجی پای خود بیندازید و مچ پا را به سمت پایین و داخل حرکت دهید (مطابق تصویر زیر) و سپس به حالت اولیه باز گردید. این ورزش مچ پا را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • بنشینید و یک باند کشی را دور یک شی ببندید و سپس به دور لبه داخلی پای خود بیندازید و مچ پا را به سمت بالا و خارج حرکت دهید (مانند تصویر پایین) و سپس به حالت اولیه باز گردید. این ورزش مچ پا را 10 مرتبه تکرار کنید.

  • انجام حرکات کششی در حالت ایستاده

(ب) هنگامی که توانستید وزنتان را بدون ناراحتی بر روی مچ پای آسیب‌دیده قرار دهید، رو به دیوار بایستید. پای آسیب‌دیده را یک قدم عقب ببرید، طوری که پنجه پایتان رو به دیوار باشد. به آرامی باسنتان را آن‌قدر به جلو هل بدهید تا اینکه در عضلات پشت ساق احساس کشیدگی کنید. حالت کشش را ۲۰ ثانیه حفظ کنید؛ این حرکت را روزانه در دو ست ۱۰تایی انجام بدهید. بسته به فرایند بهبودی، ممکن است نیاز باشد که به تدریج به این تعداد برسید.

  • دامنه حرکت: نوشتن الفبا

در حالت نشسته، با استفاده از انگشت شست و تنها با حرکت دادن مچ پایتان حروف الفبا را بنویسید.

  • تقویت عضلات

تقویت عضلاتی که مچ پا را به طرف بیرون می‌چرخانند مهم است. برای انجام این حرکت، با یک سر یک باند کشی بدنسازی یک حلقه بسازید و سر دیگر را آن را به پایه یک میز یا پای دیگرتان ببندید.
پای آسیب‌دیده را درون حلقه قرار دهید. پاشنه پایتان را ثابت روی زمین نگه دارید و بر خلاف نیروی مقاومت باند، پنجه پایتان را به بیرون بچرخانید. به آرامی مچ پایتان را به وضعیت اولیه برگردانید. تعداد انجام این حرکت را تا دو بار در روز و هر بار ۳ ست ۱۰تایی افزایش دهید.

  • آموزش تعادل

این مهمترین بخش توان‌بخشی برای پیشگیری از بروز پیچ‌خوردگی‌ها در آینده است.
با استفاده از یک جسم پایدار مانند پیشخوان آشپزخانه به عنوان تکیه‌گاه، سعی کنید تعادلتان را تنها با ایستادن روی پایه آسیب‌دیده حفظ کنید. تا جایی که می‌توانید زمان نگه داشتن این حرکت را افزایش دهید؛ تلاش کنید دست کم روزی دو بار و در هر بار طی ۳ ست یک دقیقه‌ای آن را انجام دهید. به علاوه، در هر فرصتی که توانستید ایستادن روی یک پا را تمرین کنید، زیرا با تبدیل کردن این کار به یک فعالیت روزانه با سرعت بیشتری در انجام آن مهارت پیدا خواهید کرد.
وقتی احساس کردید که در این حرکت مهارت پیدا کرده‌اید، با ایستادن روی یک بالش، انجام آن را سخت‌تر کنید. زمان انجام این حرکت را به تدریج افزایش دهید.‌ وقتی توانستید به راحتی تعادل خود را روی بالش حفظ کنید، و در صورت داشتن اعتماد به نفس کافی می‌توانید همان تمرین ایستادن روی زمین را این بار با چشمان بسته انجام دهید.‌

پیشگیری

با توجه به نکات زیر می توانید از پیچ خوردگی مجدد مچ پای خود در آینده پیشگیری کنید:

  • یک بانداژ کشی دور مچ پای آسیب دیده خود ببندید.
  • در صورت نیاز، از مچ بند استفاده کنید.
  • حرکات ورزشی استقامتی را انجام دهید.
  • از پوشیدن کفش پاشنه بلند خودداری کنید.
  • قبل از ورزش کردن بدن خود را گرم کنید.
  • کفش مناسب بپوشید.
  • به سطوحی که پای خود را روی آن قرار می‌دهید توجه داشته باشید تا از پیچ خوردگی مچ پا جلوگیری کنید.
  • وقتی احساس خستگی می‌کنید، فعالیت‌های خود را آهسته یا متوقف کنید.

پیچ خوردگی مچ پا عارضه نسبتا شایعی است که معمولا همراه با علائم ورم مچ پا و درد می باشد. درمان پیچ خودگی مچ پا با توجه به شدت علائم و درجه آسیب دیدگی تعیین می شود. توجه داشته باشید بدون استفاده از روش های درمان توانبخشی و فیزیوتراپی نمی توان به بهبود کامل دست یافت. فیزیوتراپیست با توجه به وضعیت شما درمان مناسب را تجویز می کنید. توجه داشته باشید بدون تجویز فیزیوتراپیست اقدام به انجام حرکات اصلاحی و ورزش های مچ پا نکنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


download.jpg

تعویض مفصل زانو (Knee Arthroplasty)

 

تعویض مفصل زانو که به آن آرتروپلاستی زانو Knee arthroplasty هم میگویند نوعی جراحی است که با استفاده از آن سطح مفصلی استخوان های ران و ساق در مفصل زانو را با یک سطح مصنوعی جایگزین میکنند. مهمترین هدف تعویض مفصل زانو از بین بردن دردی است که در زانو براثر ساییدگی و آرتروز، روماتیسم و یا تخریب سطح مفصلی ایجاد شده است. بدست آوردن دامنه حرکتی مطلوب در مفصل زانو و اصلاح تغییر شکل های ایجاد شده در زانو از دیگر بکار گیری مفصل مصنوعی زانو است.

 

 

 

قبل از جراحی (آمادگی پیش از عمل)

هر چه شرایط بیمار پیش از جراحی زانو بهتر باشد، نتایج تعویض مفصل، به ویژه در کوتاه مدت، بهتر خواهد بود. متخصص فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو پیش از جراحی تمرین‌هایی را به بیمار آموزش می‌دهد و نحوه راه رفتن به کمک وسایل مخصوص را جهت آمادگی پس از عمل با وی تمرین می‌کند. همچنین متخصص بیمار را از احتیاط‌های لازم پس از عمل تعویض مفصل زانو و تغییراتی آگاه می‌کند که باید به منظور جلوگیری از بروز آسیب دیدگی در خانه ایجاد کند.

 

توصیه های زیر می تواند به راحتی بیشتر شما در خانه پس از مرخصی از بیمارستان و نگهداری از زخم و بهبودی شما کمک کند :

چیدمان وسایل خانه را به نحوی تغییر دهید که بتوانید به رحتی با عصا یا واکر در خانه راه بروید.

یک صندلی بسیار راحت برای خود در نظر بگیرید که نشیمنگاه آن کمی بالا باشد و جلوی آن یک زیر پایی قرار دهید تا کمی پای شما هنگام نشستن روی صندلی بالا قرار گیرد.

 

یک صندلی مخصوص دوش گرفتن تهیه کنید و همچنین در دستشویی یک توالت فرنگی داشته باشید که ارتفاع آن کمی بیشتر از حد معمول است.

وسایلی که به طور معمول به آن ها نیاز پیدا می کنید ، نزدیک و در دسترس خود قرار دهید

 

محل زخم را خشک و تمیز نگه دارید

تا زمان توصیه شده توسط پزشک دوش نگیرید

در صورت مشاهده قرمزی اطراف زخم و یا ترشح مایعات از آن حتما به پزشک خود اطلاع دهید چرا که این علائم می تواند نشان دهنده عفونت باشد.

میزان کم یا متوسطی از ورم برای ۳ تا ۶ ماه پس از جراحی عادی است . برای کاهش تورم زانو ، زانوی خود را بالا قرار دهید و روی آن یخ بگذارید. پوشیدن جوراب های فشاری مخصوص نیز می تواند به کاهش ورم زانو کمک کند. در صورت تورم بسیار شدید زانو یا افزایش تورم به پزشک خود اطلاع دهید چرا که این علائم میتواند نشان دهنده تشکیل شدن لخته های خون باشد.

تمامی دارو ها را دقیقا طبق تجویز پزشک مصرف کنید

سعی کنید به میزان زیاد بنوشید اما قهوه کمتر مصرف کنید . سعی کنید به نحوی غذا بخورید که اضافه وزن پیدا نکنید چرا که از وارد شدن فشار بیشتر بر روی زانوی خود جلوگیری کنید.

خوابیدن به پشت ، بر روی شکم یا پهلو ها هیچ مانعی ندارد و ایمن است.

 

بلافاصله پس از جراحی

بیمار پس از جراحی تعویض مفصل زانو باید ۲ تا ۳ روز در بیمارستان بستری شود. چنانچه بیمار به عارضه‌های دیگری مانند دیابت یا ناراحتی قلبی مبتلا باشد، باید چند روز بیشتر در بیمارستان تحت نظر باشد.

به اکثر بیماران گفته می‌شود تا زمان ایستادن حداکثر وزن ممکنی را که باعث ناراحتی نمی‌شود بر روی پایی بیاندازند که جراحی شده است. متخصص فیزیوتراپی هنگام بستری بودن بیمار اقدام‌های زیر را انجام می‌دهد:
•    آموزش شیوه راه رفتن با واکر یا چوب زیر بغل
•    آموزش شیوه ایمن نشستن و برخاستن از روی صندلی و بالا و پایین رفتن از تخت خواب
•    کمک کردن به ادامه انجام تمرین‌های تقویت و انعطاف‌پذیری آموزش داده شده پیش از جراحی
نکته مهم در دوران پس از جراحی، کنترل ورم زانو و مواظبت از زخم یا جای برش است. متخصص فیزیوتراپی معمولاً از تحریک الکتریکی بهره می‌گیرد که در آن الکترودها به منظور تحریک عصب‌های اطراف زانو روی پوست قرار داده می‌شود تا درد و ورم کاهش یابد و التیام سریعتر انجام شود.
متخصص فیزیوتراپی از کمپرس سرد نیز برای کاهش ورم زانو استفاده می‌کند و از بیمار می‌خواهد تا جوراب‌های محافظ مخصوص به پا کند.

دوران بهبود

توانبخشی مناسب نقش مهمی را در بهبود پس  از   عمل تعویض مفصل زانو ایفا می‌کند. متخصص فیزیوتراپی به بیمار کمک می‌کند تا هر چه زودتر بخش اعظم دامنه حرکتی زانو را بازیابد. بیمار در این مرحله احتمالا‌ً می‌تواند به کمک عصا یا یک چوب زیر بغل راه برود.

متخصص فیزیوتراپی به بیمار کمک می‌کند تا هر چه سریعتر بتواند فعالیت معمول روزانه خود را از سربگیرد و از زانوی جدید بهتر و بیشتر از زانوی قبلی استفاده کند. این متخصص با توجه به شرایط بیمار تمرین‌های دامنه حرکتی و حرکت‌های پیشرونده تقویت عضلات، تمرین‌های افزایش تعادل و هوشیاری بدن را به وی آموزش می‌دهد و آموزش‌های لازم را با در نظر گرفتن برنامه فعالیت منحصر به فرد هر بیمار ارائه می‌دهد.

مفصل زانو و پایین پا ظرف ۳ ماه پس از جراحی هر از گاه ورم می‌کند. با پوشیدن جوراب‌های مخصوص، قرار دادن کمپرس سرد و گذاشتن پایین پا روی بالشت زمان نشستن یا دراز کشیدن می‌توان شدت ورم را کاهش داد.

تمرین‌های دامنه حرکت: ورم و درد باعث می‌شود تا بیمار زانو را کمتر حرکت دهد. متخصص فیزیوتراپی تمرین‌های ایمن و کارآمدی را برای بازیابی دامنه حرکتی به بیمار آموزش می‌دهد تا وی بتواند فعالیت‌های روزانه را به راحتی انجام دهد.

تمرین‌های تقویتی: ضعف عضله‌های ران و پایین پا استفاده از عصا را هنگام راه رفتن ضروری می‌سازد. متخصص فیزیوتراپی تمرین‌های تقویتی مناسب را تعیین می‌کند تا بیمار دیگر برای راه رفتن نیاز به عصا نداشته باشد.

آموزش تعادل و هوشیاری بدن: تمرین‌های آموزشی خاص به عضله‌ها کمک می‌کند تا واکنش نشان دادن به تغییرات محیط اطراف، برای مثال راه رفتن روی سطوح ناهموار یا صخره‌ای، را فرابگیرند. هنگامی که بیمار بتواند تمام وزن را بدون بروز درد روی زانو بیاندازد، متخصص فیزیوتراپی گاهی تمرین‌های چالاکی (تمرین‌هایی که با چرخش، تغییر جهت، شروع و توقف سریع، بیمار را وادار به سریعتر انجام دادن تمرین می‌کند) و نیز فعالیت‌هایی را در برنامه توانبخشی می‌گنجاند که بیمار در آنها با استفاده از تخته تعادل، کنترل زانو و تعادل را تمرین می‌کند. برنامه تمرینی بر مبنای معاینه زانو توسط متخصص فیزیوتراپی و بر اساس اهداف، میزان فعالیت و سلامت عمومی بیمار طراحی می‌شود.

آموزش عملکردی: هرگاه بیمار بتواند بدون درد و به راحتی راه برود، متخصص فیزیوتراپی فعالیت‌هایی را به برنامه اضافه می‌کند که بیمار پیش از محدودیت ناشی از زانو درد عادت به انجام آنها داشته است. عملکردهایی اجتماعی مانند رد شدن از خیابان شلوغ یا استفاده از پله برقی از چنین فعالیت‌هایی محسوب می‌شود. این برنامه بر اساس معاینه زانو توسط متخصص فیزیوتراپی و بر مبنای اهداف، میزان فعالیت و سلامت عمومی بیمار پایه‌ریزی می‌شود.
زمان مناسب ازسرگیری فعالیت‌های ورزشی یا تفریحی برای هر بیمار متفاوت با دیگری است و متخصص فیزیوتراپی زمانبندی را با توجه به شرایط خاص هر بیمار تعیین می‌کند.

آموزش فعالیت ویژه: بیمار با توجه به ضرورت‌های خاص حرفه یا ورزش مورد علاقه خود باید توانبخشی مضاعف و  ورزش بعد ازتعویض زانو را نیز متناسب با شرایط کاری (مانند بالا و پایین رفتن از پلکان یا نردبان) یا ورزشی خود (مانند حرکت سوینگ ورزش گلف) انجام دهد و زانو را به شیوه‌ای ایمن به کار گیرد. متخصص فیزیوتراپی با در نظر گرفتن تمام نیازمندی‌ها برنامه توانبخشی را طراحی می‌کند.

 

تمرینات فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل زانو

تمرین‌های روز اول

متخصص فیزیوتراپی  در ابتدا زانو را معاینه می‌کند و سپس تمرین‌های زیر را آموزش می‌دهد. بیمار پس از مدتی می‌تواند با رعایت توصیه‌های پزشک تمرین‌های تعویض مفصل زانو را به تنهایی انجام دهد.

به پشت دراز بکشید یا بنشینید، خم شوید و مچ پا را به سرعت صاف کنید. این حرکت را ۲۰ بار تکرار کنید. این تمرین برای جلوگیری از تشکیل لخته‌های خون مفید است.

به پشت دراز بکشید و پاها را صاف کنید، مچ پاها را رو به بالا خم کنید و زانوها را محکم به پایین روی تخت فشار دهید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید، سپس ۵ ثانیه استراحت کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

به پشت دراز بکشید، پا را خم و راست کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید. بروز اندکی درد در ابتدای این تمرین طبیعی است، اما حتماً مطمئن شوید که آسیبی به جراحت زانو وارد نمی‌شود.

عضله‌های باسن را محکم به یکدیگر فشار دهید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید، سپس ۵ ثانیه استراحت کنید و عضله‌ها را شل کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید. این تمرین نیز از تشکیل لخته‌های خون جلوگیری می‌کند. این حرکت را در زمان بیداری هر یک ساعت یکبار انجام دهید.

 

حوله لوله شده‌ای را زیر پاشنه بگذارید. زانو را ضمن فشار دادن پشت زانو به تخت کاملاً صاف کنید. ۳ تا ۵ ثانیه در این حالت بمانید، سپس استراحت کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

تمرین‌های پیشرونده پس از روز اول

متخصص فیزیوتراپی تمرین‌های زیر را در زمان مناسب آموزش می‌دهد.

زانو را خم کنید و پا را از روی زمین بلند کنید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

روی صندلی بنشینید، پا را روی صندلی یا چهارپایه بگذارید. هر بار ۱۵ دقیقه در این حالت بمانید. این حرکت را دست کم ۳ بار در روز انجام دهید.

روی صندلی بنشینید و عضله ران را حتماً به طور کامل روی صندلی بگذارید. پنجه‌ را بالا بکشید، عضله ران را منقبض کنید و زانو را صاف کنید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید و سپس استراحت کنید. این حرکت را ۱۰ بار انجام دهید.

زانو را تا جایی که می‌توانید خم کنید یا این که در روشی دیگر، پای سالم را روی پای عمل شده بیاندازید و پای عمل شده را رو به عقب و به سمت خودتان بکشید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

زانو را صاف کنید، پا را روی حوله لوله شده بگذارید و پا را از موقعیت خمیده به سمت بالا بکشید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.


بایستید و پای عمل شده را اندکی خم کنید و همزمان با به داخل کشیدن باسن، زانو را صاف کنید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

سطح ثابت و پایداری را بگیرید و خود را روی پنجه‎ها بالا بکشید و پاشنه‌ها را بلند کنید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.
وزن را از یک پا روی پای دیگر بیاندازید. در ابتدا از سطح محکمی بگیرید. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

نکاتی در مورد بالا و پایین رفتن از پله‌ها: پلکان بدون نرده

به کمک چوب‌های زیر بغلی که نزدیک به پله‌ها نگه داشته‌اید بایستید و از پله‌ها بالا بروید. اول پای سالم را روی پله بالایی بگذارید، سپس پای عمل شده را بلند کنید. در انتها چوبهای زیر بغل را روی پله‌ها بگذارید.

برای پایین آمدن از پله‌ها ابتدا چوب‌های زیر بغل را روی پله پایین‌تر بگذارید، سپس پای عمل شده و در نهایت پای سالم را روی همان پله پایینی بگذارید.

 

 


frozen-shoulder.jpg

درمان خشکی و یخ زدگی شانه(شانه یخ زده) با فیزیوتراپی و ورزش

شانه یخ زده  یا “چسبندگی کپسول شانه” عارضه‌ای است که درد ،بی حرکتی و خشکی مفصل شانه مشخصه اصلی آن به شمار می‌رود. علایم خشکی شانه، درد و بی حرکتی  معمولاً به تدریج شروع، به مرور زمان تشدید و در نهایت عموماً ظرف یک تا سه سال برطرف می‌شود.. شانه یخ زده حدود ۲ درصد افراد جامعه را درگیر می‌کند. و معمولاً در سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی خود را نشان می‌دهد. این بیماری در میان زنان شایع‌تر است.

مراحل

در شانه یخ‌زده و خشکی شانه ، کپسول شانه ضخیم‌تر و تنگ‌تر می‌شود. رشته‌های سخت موجود در این بافت سخت‌تر می‌گردند. در بسیاری از موارد مایع مفصلی کاهش می‌یابد. در این شرایط شما قادر نخواهید بود – چه به‌تنهایی و چه با کمک دیگران- شانه خود را حرکت دهید. این بیماری معمولاً در سه مرحله پیشرفت می‌کنند.

 شروع انجماد

در مرحله شروع انجماد به‌تدریج یک درد فزاینده‌ای را تجربه خواهید کرد. همچنان که درد شما بیشتر می‌شود، دامنه حرکتی شانه شما نیز کاهش می‌یابد. مرحله شروع انجماد معمولاً بین 6 هفته تا 9 ماه طول می‌کشد.

 

مرحله انجماد

ممکن است در طی این مرحله درد بهبود پیدا کنند اما سفتی شانه‌ها باقی می‌ماند. در طی 4 الی 6 ماهه مرحله انجامد، انجام فعالیت‌های روزمره بسیار سخت خواهد بود.

مرحله ذوب

در مرحله ذوب حرکت شانه به آرامی بهبود پیدا می‌کند. بازگشت کامل یا بهبود نسبی دامنه حرکتی شانه‌ها معمولاً شش ماه تا دو سال طول می‌کشد.

در شانه یخ‌زده، بافت نرم کپسول شانه، ضخیم، سفت و ملتهب می‌شود.

 

علت‌ها و دلایل شانه یخ‌زده

علل شانه یخ‌زده  به طور کامل شناخته شده نیست. هیچ رابطه مشخصی با شغل فرد ندارد. برخی از فاکتورها ابتلا به شانه یخ‌زده را افزایش می‌دهند:

  • دیابت:شانه یخ‌زده در افراد دیابتی بیشتر رخ می‌دهد ممکن است. 10 تا 20 درصد افراد مبتلا به دیابت، دچار این بیماری شوند. مکانیسم اثر آن هنوز شناخته شده نیست.
  • بیماری‌های دیگربرخی از مشکلات پزشکی دیگر را با شانه یخ‌زده مرتبط دانسته‌اند، از جمله: کم‌کاری تیروئید، پرکاری تیروئید، بیماری پارکینسون، و بیماری‌های قلبی.
  • بی‌تحرکیبی‌تحرک ماندن شانه پس از یک دوره زمانی (به دلیل عواملی همچون: عمل جراحی، شکستگی یا آسیب‌های دیگر) احتمال بروز شانه یخ‌زده را افزایش می‌دهد. برای جلوگیری از شانه یخ‌زده بلافاصله پس از آسیب یا جراحی بیمار باید شانه خود را به میزانی که پزشکان تجویز می‌کنند حرکت دهد.

علائم بیماری شانه یخ‌زده

معمولاً درد شانه یخ‌زده  آزاردهنده و شدید است.  معمولاً در طول دوره بیماری و زمانی که دست خود را حرکت می‌دهید بدتر می‌شود. معمولاً درد در ناحیه بیرونی شانه و گاهی اوقات در بازو  واقع می‌شود.

معاینات پزشکی

معاینات فیزیکی

پس از بیان سوابق پزشکی و علائم، متخصص فیزیوتراپی شانه شما را معاینه می‌کند. ممکن است متخصص فیزیوتراپی با دقت و مهارت بالا، شانه‌های شما را در جهت‌های خاصی حرکت دهد تا دردناک بودن ناحیه و محدودیت‌های حرکتی شانه را مشخص کند. هنگامی که شخص دیگری شانه شما را به حرکت درآورد، به آن “دامنه حرکتی منفعل” می‌گویند. سپس  از شما می‌خواهد خودتان شانه‌هایتان را حرکت دهید تا ” دامنه حرکتی فعال”  شما را نیز بررسی نماید. افراد مبتلا به شانه یخ‌زده هم به صورت فعال و هم به صورت منفعل، دامنه حرکتی‌شان محدود می‌شود.

درمان

درمان شانه یخ‌زده معمولاً نیاز به جراحی ندارد و بسته به شرایط، درمان با آموزش تمرینات خاص آغاز می‌شود. اغلب برای تسکین درد و التهاب، از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده می‌شود. ممکن است برای افرادی که قادر به تحمل داروهای (NSAIDs) نمی‌باشند و یا دردشان شدید است، داروهای تخدیری نیز تجویز شود. بااین‌حال، درمان اصلی، فیزیوتراپی است. بی‌درنگ پس از تشخیص بیماری، متخصص فیزیوتراپی با تمرکز بر تمرینات کششی و تقویتی آغاز می‌شود.  این تمرین‌ها در ابتدا توسط و یا تحت نظارت یک متخصص فیزیوتراپی انجام می‌شود. اما پس از مدتی با نظارت فیزیوتراپ، افراد خودشان نیز می‌توانند آن‌ها را انجام دهند. ممکن است روش‌های دیگر مانند استفاده از یخ، گرما و امواج اولتراسونیک نیز مورد استفاده قرار گیرد تا درد کاهش یابد.

استفاده از آتل‌ها و یا سایر ابزارهای ثابت کننده شانه توصیه نمی‌شود. درست است که حرکت باعث ایجاد درد می‌شود، اما حرکت مفصل هرچند هم محدود باشد، باعث بهتر شدن روند درمان می‌شود.

 

درکلینیک فیزیوتراپی دکتر سلیمانی فر

، بر اساس علایم و نشانه ها و همچنین معاینات فیزیکی و بررسی دقیق بازو و شانه ، عارضه یخ زدگی شانه را تشخیص داده می شود و بسته به درجه یخ‌زدگی شانه متخصص فیزیوتراپی بهترین روش های درمانی را به شما ارایه می دهد. روش های درمانی عبارتند از:

  • برنامه ورزشی برای شانه یخ زده ،• حرکت دادن شانه ،• درای نیدلینگ ،• اولتراسوند
  • لیزر،• مگنت تراپی،•برق درمانی به وسیله دستگاه TENS  یا دستگاه تحریک الکتریکی عصب از راه پوست• بستن شانه یخ‌زده با نوار چسب مخصوص

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره ۰۲۶-۳۲۷۲۷۷۰۳ و  ۰۹۳۷۱۷۱۷۹۵۹ تماس حاصل نمایید.

ورزش‌هایی برای کاهش درد و التهاب در سندروم شانه یخ‌زده

برخی از تمرینات خاص به بازگرداندن دامنه حرکتی شانه کمک خواهند کرد. ممکن است این تمرین‌ها تحت نظارت یک فیزیوتراپیست و یا در خانه انجام شوند. درمان شامل تمرینات کششی و یا سایر تمرینات افزایش دهنده دامنه حرکتی می‌باشد. گاهی اوقات برای کمک به شل شدن شانه‌ها، قبل از تمرینات کششی می‌توان شانه را گرم نمود. هر تمرین ورزش کتف را به طور منظم ۱ تا ۲ بار در روز انجام دهید و جهت بهتر انجام دادن تمرین‌ها، قبل از شروع دوش آب گرم بگیرید یا از یک بطری مملو از آب داغ استفاده کنید.

احساس کشش یا درد خفیف در طول انجام ورزش تقویت عضلات شانه طبیعی است، اما چنانچه درد شدید بود یا بیشتر از ۳۰ دقیقه طول کشید، انجام تمرین توصیه نمی‌شود. تمرین‌ها را به یک باره قطع نکنید، بلکه به تدریج تعداد دفعات انجام تمرین‌ها را کاهش و وقفه بین دو نوبت را افزایش دهید.

در زیر نمونه‌هایی از تمرینات توصیه شده برای درمان شانه یخ‌زده آورده شده است:

۱- پاندول

در تصویر انجام این وررزش برای درد شانه را برای شانه چپ مشاهده می‌کنید. برای شروع رو به جلو خم شوید و دست را روی تکیه گاه بگذارید. بگذارید دست در کنار بدن تاب بخورد.

حرکت دست در ابتدا رو به جلو و عقب است. سپس دست را در دو جهت ساعتگرد و پادساعتگرد به صورت دورانی تاب دهید.هر حرکت را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.

 

۲- چرخش رو به بیرون

بنشینید و شیئی مانند عصا، وردنه یا چتر را در دست بگیرید. آرنج را در تمام مدت کنار بدن نگه دارید.

با بازوی سالم شیء را رو به جلو فشار دهید تا بازوی دردناک بچرخد و از حالت میانی خارج شود، این حرکت را در حالت خوابیده نیز می‌توان انجام داد. اجازه ندهید بدن برای جبران این حرکت بچرخد.

این حرکت ورزش درد کتف را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.

۳- بردن بازو بالای سر

به پشت دراز بکشید. (تصویر انجام حرکت را برای شانه چپ نشان می‌دهد.) با دست سالم بازوی دردناک را از مچ بگیرید و به بالا ببرید. قوس کمر را افزایش ندهید و کمر را رو به بالا نبرید. می‌توانید آرنج را از ابتدا خم کنید. این حرکت را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.

۴- چرخش رو به بیرون/ بردن بازو بالای سر

به پشت دراز بکشید، زانوها را خم کنید و کف پاها را صاف روی زمین بگذارید.دست‌ها را پشت گردن یا سر ببرید، به گونه‌ای که آرنج‌ها رو به سقف قرار گیرند. بگذارید آرنج‌ها پایین بیایند.این حرکت را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.

 

۵– چرخش به سمت خارج – کشش غیرفعال. 

در میان چهارچوب در قرار بگیرید. بازوی آسیب دیده خود را 90 درجه خم کنید تا به چهارچوب برسد. دست خود را ثابت در محل نگه‌داشته و بدن خود را همان‌طور که در تصویر نشان داده‌شده است، بچرخانید. به مدت 30 ثانیه این وضعیت را نگه‌دارید. مقداری استراحت کرده و سپس حرکت را تکرار نمایید.

 

 

۶- بالابردن دست با قرقره وطناب(نشسته یا ایستاده)

از یک قرقره استفاده کنید یا حلقه‌ای را در ارتفاع بالا ثابت کنید. قرقره یا طناب از میان حلقه رد شده را با دست سالم پایین بکشید تا دست و بازوی دردناک رو به بالا حرکت کند. این حرکت را ۱۰ بار تکرار کنید.

نکته: بهترین روش انجام تمرین این است که قرقره را پشت بدن ثابت کنید.

۷- کشش پشت شانه

دست دردناک را از عرض بدن رد کنید و به سمت شانه دیگر ببرید.(در تصویر انجام حرکت روی شانه چپ نشان داده شده است) آرنج را با دست سالم بکشید تا  کشش ملایمی را احساس کنید. می‌توانید با انجام این حرکت در حالت خوابیده به پشت میزان کشش را افزایش دهید.

این حرکت را ۵ بار تکرار کنید، و هر بار ۲۰ ثانیه در حالت کشش بمانید.

 

۸- بردن دست پشت بدن

بایستید و دست‌ها را کنار بدن نگه دارید. مچ دست دردناک را با دست سالم بگیرید. دست را به آرامی به سمت باسن طرف مخالف بکشید.بازو را پشت بدن ببرید.

برای دشوار کردن این حرکت می‌توانید، مانند تصویر از حوله استفاده کنید.این حرکت را ۵ بار تکرار کنید.

به خاطر داشته باشید که این تمرین غالباً آخرین حرکتی است که تجویز می‌شود، بنابراین اگر انجام آن را دردناک یافتید، به خود فشار نیاورید.


کلیه حقوق این سایت برای دکتر سلیمانی فر محفوظ می باشد